Một số giải pháp nhằm ứng phó với nợ xấu năm 2020

08/11/2020
Do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, nợ xấu tăng, gây áp lực ngày càng lớn lên ngành ngân hàng. Đề xuất một số giải pháp nhằm ứng phó với nợ xấu năm 2020.
Bank

Nợ xấu tăng mạnh

Đại dịch Covid-19 gây ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế, vì vậy, Chính phủ Việt Nam đã chuyển từ chính sách tài khóa thắt chặt sang nới lỏng, với mục tiêu hạn chế chi phí ngắn hạn đối với nền kinh tế và kích thích phục hồi.

Thông tư 01/2020/TT-NHNN được ban hành để hỗ trợ doanh nghiệp khôi phục hoạt động sản xuất, tuy nhiên cũng có thể mang lại rủi ro cho ngân hàng. Trong trạng  thái bình thường, theo quy định nợ của doanh nghiệp đang ở nhóm 1 và trễ hạn sau 10 ngày phải chuyển lên nhóm 2 (nợ cần chú ý), sau 90 ngày chuyển sang nhóm 3, sau 180 ngày chuyển lên nhóm 4 và sau 360 ngày chuyển lên nhóm 5.

Khi nợ của doanh nghiệp chuyển lên nhóm 2, NH phải trích lập dự phòng 5%. Nhưng khi áp dụng Thông tư 01/2020/TT-NHNN, NH giữ nguyên nợ ở nhóm 1 và chỉ trích lập dự phòng chung 0,75%. Nguyên tắc này sẽ áp dụng cho tất các khách hàng khác khi họ không bị chuyển nhóm nợ.

Theo đó, các NH không phải trích lập dự phòng rủi ro với tỷ lệ cao hơn, từ đó giảm được chi phí. Song như vậy trong lợi nhuận của NH sẽ có phần ảo. Đó là phần đáng ra phải khấu trừ cho trích lập dự phòng rủi ro, nhưng không trích lập, trở thành lợi nhuận.

Từ lợi nhuận ảo đó, sức khỏe tài chính của các NH cũng bị méo mó. Đồng thời, các NH không chuyển nhóm nợ nhưng có thể có những khách hàng được cơ cấu nợ đã rơi vào tình trạng nợ xấu trở nên tệ hơn.

Như vậy, điều nguy hiểm của nợ xấu từ Thông tư 01/2020/TT-NHNN là nếu các NH không theo dõi chặt chẽ sát sao, cũng như thanh tra của NHNN không kiểm soát được nợ xấu, các NH dễ rơi vào tình trạng thiệt hại trong tương lai do nợ ngày càng xấu hơn. Đó là rủi ro cho từng NH và cho cả hệ thống.

Trên thực tế, báo cáo tài chính của nhiều ngân hàng trong quý III/2020 cho thấy nợ xấu tăng cao. Cụ thể:

  • Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2020 của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, HoSE: VCB), tổng thu nhập hoạt động của VCB trong quý III/2020 gần 11.600 tỷ đồng, giảm gần 4% so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó, thu nhập lãi thuần đạt 8.723 tỷ đồng, giảm 2%. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ ở mức 1.257 tỷ đồng, giảm 2%. Lãi thuần từ hoạt động khác giảm 39%. Về chất lượng nợ cho vay, nợ xấu của Vietcombank tăng mạnh gần 36% lên 7.884 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ xấu tăng từ 0,79% của đầu kỳ lên 1,01%. Trong đó, nợ nhóm 3 tăng hơn 3 lần lên 2.922 tỷ đồng, nợ nhóm 4 tăng 1,7 lần, trong khi nợ nhóm 5 giảm 16%, xuống 3.362 tỷ đồng. Mặt khác, nợ cần chú ý tăng 60% lên 4.156 tỷ đồng.Tiền gửi của khách hàng tăng gần 6% lên 981.492 tỷ đồng. Ngân hàng đang có lợi nhuận chưa phân phối 38.840 tỷ đồng, bên cạnh quỹ tổ chức tín dụng 12.181 tỷ đồng và thặng dư vốn cổ phần 4.995 tỷ đồng.
     
  • Theo  báo  cáo  tài  chính  hợp  nhất  quý III/2020 Ngân hàng TMCP Kiên Long (Kienlongbank – KLB) công bố, lợi nhuận trước thuế trong quý của Ngân hàng giảm 52% so với cùng kỳ năm 2019, đạt 42 tỷ đồng. 9 tháng đầu năm 2020, lợi nhuận trước thuế của Kienlongbank đạt 144,6 tỷ đồng, giảm 39% so với cùng kỳ năm 2019 do thu nhập lãi thuần sụt giảm, đồng thời ngân hàng tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro. Tính đến ngày 30/9/2020, nợ xấu của Kienlongbank là hơn 2.240 tỷ đồng, giảm 9 tỷ đồng so với cuối tháng 6/2020 nhưng tăng hơn 6,5 lần so với hồi đầu năm 2020. Theo đó, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay của ngân hàng cuối tháng 9/2020 ở mức 6,63%, trong khi đầu năm chỉ ở mức 1,02%. Nguyên nhân được cho do có liên quan đến khoản nợ thế chấp bằng cổ phiếu STB của Sacombank đang được Kienlongbank xử lý. Từ đầu năm đến nay, Kienlongbank đã nhiều lần rao bán hơn 176 triệu cổ phiếu STB để xử lý nợ nhưng chưa thành công. Trong số nợ mà ngân hàng này đang gánh, nợ dưới tiêu chuẩn tăng 50% (gần 57 tỷ đồng), nợ có khả năng mất vốn gấp 8,9 lần (gần 2.134 tỷ đồng). Nợ xấu tăng kéo theo chi phí dự phòng rủi ro của Kienlongbank tăng mạnh. 9 tháng đầu năm nay, Kienlongbank phải trích lập đến 83,2 tỷ đồng, tăng 96% so với cùng kỳ năm 2019, tác động tiêu cực lên lợi nhuận. Ngày 30/9/2020, tổng tài sản của Kienlongbank đạt 55.592 tỷ đồng, tăng 8,8% so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng tăng 0,9% đạt 33.793 tỷ đồng. Tiền gửi khách hàng tăng 21,5% đạt 39.990 tỷ đồng.

Giải pháp nhằm ứng phó với nợ xấu năm 2020

Các NH phải tăng cường hệ thống phòng thủ rủi ro trong tín dụng. Trong hệ thống phòng thủ rủi ro có 3 phòng tuyến (theo Thông tư 41/2016 quy định về tỷ lệ an toàn vốn của các TCTD): (1) Các khối kinh doanh, bán hàng tiếp xúc trực tiếp khách hàng sàng  lọc và chỉ chấp nhận khách hàng nào phù hợp; (2) Khối quản trị rủi ro, khối tuân thủ, quản trị rủi ro hoạt động và pháp chế; (3) Bộ phận kiểm toán nội bộ.

Cần tăng cường đặc biệt ở tuyến 1 và nâng cao kiểm tra, kiểm soát ở tuyến 2 và 3 để giảm thiểu các rủi ro cho NH.

Song song đó, NH phải rà soát lại tất cả quy định cũ, những tỷ lệ cũ cũng như bộ máy quản lý rủi ro để đưa ra những chính sách mới phù hợp hơn về mặt quản lý rủi ro. Dù những biện pháp đó sẽ tăng chi phí nhưng đó là điều bắt buộc.

Về phía cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát, Ngân hàng Nhà nước cần có những báo cáo thực chất của các NH.

Chính phủ đề xuất Quốc hội tiếp tục quan tâm hỗ trợ quá trình xử lý nợ xấu nói chung và xử lý nợ xấu theo quy định tại Nghị quyết 42/2017/QH14 nói riêng. Chính phủ cũng đề xuất Quốc hội chỉ đạo Toà án nhân dân các cấp về việc triển khai thi hành quy định về thủ tục rút gọn theo quy định pháp luật để giải quyết nhanh chóng yêu cầu khởi kiện theo quy định của Nghị quyết số 42/2017/QH14 và Nghị quyết số 03/2018/NQ-HĐTP.

Xem thêm thông tin chi tiết và phân tích chuyên sâu về báo cáo ngành Ngân hàng Việt Nam tại: https://vietnamcredit.com.vn/products/industries/central-banking_1038#K

Theo: VietnamCredit

Bài viết liên quan
Ngành Ngân hàng Bình Định: Hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó

Ngành Ngân hàng luôn nỗ lực góp phần và đồng hành để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phòng chống dịch, tháo gỡ khó khăn, khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh, duy trì đà tăng trưởng và phát triển bền vững cho tỉnh Bình Định.
Top 10 ngân hàng Việt Nam có vốn hoá lớn nhất hiện nay

Thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của nhóm cổ phiếu ngân hàng. Giá cổ phiếu tăng mạnh đã giúp vốn hóa của 10 ngân hàng Việt Nam tăng hơn 78.000 tỷ đồng kể từ đầu năm 2021.