Nợ xấu vẫn sẽ là gánh nặng rất lớn đối với ngành ngân hàng trong năm 2021

01/02/2021
Nợ xấu vẫn đang được kiểm soát ở ngưỡng an toàn, đặc biệt các khoản vay ngắn hạn. Mặc dù vậy, dịch Covid-19 vẫn diễn biến khó lường, vấn đề nợ xấu vẫn là gánh nặng rất lớn đối với các ngân hàng trong năm 2021. Do đó, cần đa dạng các giải pháp xử lý nợ xấu để đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu.
Bank

Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến ngày 25/12/2020, tất cả các tổ chức tín dụng đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 270.000 khách hàng với dư nợ 355.000 tỷ đồng đồng. Con số này tương đương khoảng 4% tổng dư nợ cho vay toàn ngành được cơ cấu và không bị chuyển nhóm nợ. Nợ xấu đang được kiểm soát và xử lý quyết liệt bằng nhiều giải pháp, trong đó việc thu hồi nợ được các tổ chức tín dụng thực hiện đạt kết  quả tích cực.

Theo báo cáo tài chính của Ngân hàng Vietcombank, tỷ lệ nợ xấu của VCB đang ở mức 0,61% tổng dư nợ, mức thấp nhất trong các tổ chức tín dụng và cũng thấp nhất trong lịch sử của ngân hàng này.

Tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng Vietinbank tiếp tục giảm từ dưới 1,2% năm 2019, xuống dưới 1% năm 2020. Nợ xấu giảm nên tỷ lệ trích lập dự phòng bao nợ xấu tại VietinBank tiếp tục tăng, từ 120% lên 130%.

Ngoài ra, VietinBank cũng mua lại toàn bộ trái phiếu đặc biệt tại Công ty quản lý tài sản (VAMC) trong gần 2 năm (từ tháng 12/2018 đến tháng 10/2020) thay vì 5 năm theo dự kiến. Đáng chú ý, tỷ lệ nợ xấu giảm trong khi dư nợ tín dụng của VietinBank năm 2020 vẫn tăng trưởng tốt, ước tính tăng 7,7% so với năm 2019.

Tình hình nợ xấu đang được cải thiện tích cực hơn. Tại OCB, nợ xấu có xu hướng giảm so với giai đoạn giữa năm 2020. Nợ xấu của TPBank giảm từ 1,8% xuống 1,1%  sau quý IV/2020. Nợ xấu của MBBank (giảm từ 1,5% xuống 1,1%).

Trong khi đó, doanh nghiệp đang có xu hướng phục hồi khá nhanh  khi  dịch  bệnh được kiểm soát tích cực. Khả năng phục hồi sớm  của doanh  nghiệp có sự  hỗ tích cực của Thông tư 01/2020/TT-NHNN về cơ cấu lại nợ, giúp doanh nghiệp vượt  qua khủng hoảng.

Dự báo năm 2021

Năm 2020, nhờ kiểm soát tốt dịch Covid-19, doanh nghiệp đã khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh tốt hơn nên giảm rủi ro về nợ xấu, nhưng số lượng nợ xấu cơ cấu lại của các ngân hàng tương đối nhiều.

Mặc dù một lượng lớn nợ được giữ nguyên nhưng tỷ lệ nợ xấu toàn ngành được NHNN công bố mới đây vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu cao cũng là tất yếu khách quan trong bối cảnh nền kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid- 19 và khả năng trả nợ của khách hàng bị giảm.

Lượng nợ đang được cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo Thông tư số 01/2020/TT- NHNN vào khoảng gần 335.000 tỷ đồng. Nếu chia cho tổng dư nợ hiện tại là khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, nợ xấu tiềm ẩn từ nợ cơ cấu là 4%. Đây sẽ là thách thức rất lớn đối với các ngân hàng trong năm 2021.

Để kiểm soát rủi ro nợ xấu, bên cạnh việc tích cực xử lý nợ xấu, các ngân hàng  cần chủ động trích lập dự phòng rủi ro cho các khoản nợ xấu và tiềm ẩn nợ xấu. Đối với hoạt động tín dụng, theo quy định hiện hành, với mỗi đồng vốn cho vay, các ngân hàng phải trích lập 0,75% dự phòng rủi ro chung, chưa kể các khoản dự phòng rủi ro cụ thể theo nhóm nợ. Đó là nguồn lực để các ngân hàng xử lý những rủi ro liên quan đến hoạt động cho vay, ngân hàng nào có tỷ lệ trích lập dự phòng bao phủ nợ xấu cao sẽ có nguồn lực đối ứng để xử lý nợ xấu tốt hơn.

Mặc dù các ngân hàng vẫn đang được thực hiện quy định cơ cấu lại nợ, không chuyển nhóm nợ nhưng để tránh gặp rủi ro trong vấn đề kiểm soát nợ xấu có thể xảy ra trong tương lai, các ngân hàng cần chủ động tăng trích lập dự phòng rủi ro cho những khoản nợ xấu tiềm ẩn, những khoản nợ xấu đã được cơ cấu lại để phòng xa.

Bên cạnh đó, việc sửa Thông tư 01/2020 sẽ theo hướng tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vay vốn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp  có  thể  phục hồi nhanh chóng.

Hiện Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu sửa đổi Thông tư 01/2020/TT-NHNN theo hướng để nhiều doanh nghiệp có thể được hỗ trợ hơn trong tình hình mới. Nhưng bên cạnh đó cũng phải quan tâm đến an toàn tài chính của các tổ chức tín dụng, kể cả trong ngắn hạn cũng như sự an toàn và lành mạnh của nền tài chính Quốc gia trong trung hạn.

Vì vậy, Thông tư 01/2020 sẽ được xác định một cách hợp lý trong vấn đề cơ cấu lãi các khoản nợ, thời điểm, thời gian, đối tượng và trong đó cũng xác định những khoản trích lập dự phòng để đảm bảo an toàn cho các tổ chức tín dụng nhưng cũng bảo đảm các khoản trích lập này phù hợp với năng lực tài chính của tổ chức tín dụng.

Trước tình hình dịch bệnh vẫn còn phức tạp, các chuyên gia kiến nghị nên cho phép các tổ chức tín dụng thực hiện thông tư kéo dài ít nhất đến hết tháng 6/2021 hoặc kéo dài đến đầu năm sau.

Mặc dù nền kinh tế phục hồi, doanh nghiệp hoạt động tốt, khả năng trả nợ ngân hàng cao hơn giảm rủi ro về nợ xấu, nhưng số lượng nợ cơ cấu lại vẫn tương đối cao. Bên cạnh đó, tình hình giải quyết nợ xấu của các ngân hàng chưa đồng đều. Nhiều ngân hàng xử lý rất tốt, nhưng cũng có một số ngân hàng nợ xấu vẫn ở mức cao. Chính vì vậy, tại Chỉ thị số 01 của NHNN mới ban hành, Thống đốc NHNN yêu cầu các TCTD tích cực triển khai các biện pháp xử lý nợ xấu, kiểm soát và hạn chế nợ xấu mới phát sinh.

Tuy nhiên, hiện việc thanh lý tài sản đảm bảo trong xử lý nợ xấu vẫn gặp nhiều khó khăn. Do đó, khuyến nghị các ngân hàng nên đa dạng hóa các giải pháp xử lý nợ xấu.

Tại Vietcombank, để hạn chế nợ xấu mới phát sinh, các ngân hàng đẩy mạnh dịch chuyển cơ cấu lợi nhuận sang dịch vụ và hoạt động kinh doanh khác thay vì tập trung nhiều vào mảng tín dụng. Song song với đó, các ngân hàng phải tăng hoạt động kiểm soát rủi ro, quản trị rủi ro đối với danh mục tín dụng đang có và sẽ có trong thời gian tới. Một hướng đi có thể đẩy nhanh xử lý nợ xấu là sớm vận hành sàn giao dịch mua bán nợ xấu. Tại Quyết định phê duyệt Chiến lược phát triển của VAMC đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, NHNN yêu cầu VAMC phải hoàn thiện việc thành lập, đưa vào  vận hành Sàn giao dịch nợ giai đoạn 2021-2025.

Song song với việc xây dựng Sàn mua bán nợ, các cơ quan nhà nước phải hoàn thiện hành lang pháp lý về phát triển thị trường mua bán nợ, xây dựng và ban hành tiêu chuẩn thẩm định giá khoản nợ tạo cơ sở pháp lý để thực hiện ngay khi sàn đi vào hoạt động. Ngoài ra, nghiên cứu xây dựng hành lang pháp lý cho việc chứng khoán hóa khoản nợ cũng là điều cần thiết mà Chính phủ và các bộ ngành liên quan cần tính đến  để tăng tính thanh khoản của các khoản nợ trên thị trường, đẩy nhanh tiến độ thu hồi xử lý nợ xấu.

Xem thêm thông tin chi tiết và phân tích chuyên sâu về báo cáo ngành Ngân hàng Việt Nam tại: https://vietnamcredit.com.vn/products/industries/central-banking_1038#K

Theo: VietnamCredit

Bài viết liên quan
Hoạt động dịch vụ cứu nguồn thu cho Ngân hàng Việt Nam

Theo khảo sát của Vụ Dự báo thống kê NHNN, các TCTD đánh giá tình hình kinh doanh của hệ thống Ngân hàng Việt Nam được tiếp tục cải thiện trong quý II/2021 nhưng chưa được như kỳ vọng do ảnh hưởng bất lợi từ đại dịch Covid-19. Nhưng nhờ hoạt động phi tín dụng tiếp tục phát triển mạnh, đã góp phần bổ sung nguồn thu nhập ngân hàng trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang ảnh hưởng mạnh đến hoạt động tín dụng và đẩy nợ xấu gia tăng.
Ngành Ngân hàng Bình Định: Hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó

Ngành Ngân hàng luôn nỗ lực góp phần và đồng hành để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phòng chống dịch, tháo gỡ khó khăn, khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh, duy trì đà tăng trưởng và phát triển bền vững cho tỉnh Bình Định.